Samochód kupiony w Niemczech, Holandii czy Belgii trzeba w Polsce „rozliczyć” zanim trafi do wydziału komunikacji: akcyza (deklaracja AKC-U), VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia i informacja VAT-24. Przy zakupie za gotówkę sprawa jest prosta — wszystko robi firma kupująca. Przy finansowaniu pytanie „kto składa?” ma inną odpowiedź dla leasingu i inną dla pożyczki. Od tej odpowiedzi zależy, kto płaci akcyzę z własnej kieszeni, czy akcyza wchodzi w raty i czy finansujący wstrzyma przelew do dealera.
Poniżej rozpisujemy obie ścieżki na konkretnych liczbach — tak, jak wyglądają w sprawach, które prowadzimy.
Zasada jest jedna: rozlicza ten, kto jest nabywcą na fakturze
AKC-U, VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia (WNT) i VAT-24 są obowiązkami nabywcy pojazdu. Nie użytkownika, nie firmy, która będzie płacić raty — tylko podmiotu, na który wystawiona jest faktura zagranicznego sprzedawcy. A to, kto jest nabywcą, wynika wprost z formy finansowania:
- Leasing — nabywcą i właścicielem auta jest finansujący. Dealer wystawia fakturę na finansującego, więc to finansujący rozlicza WNT i akcyzę.
- Pożyczka — nabywcą i właścicielem jest firma klienta. Faktura idzie na klienta, więc to klient rozlicza WNT, składa AKC-U i płaci akcyzę. Finansujący ma zabezpieczenie (przewłaszczenie, zastaw), ale nie jest stroną zakupu.
| Obowiązek | Leasing | Pożyczka |
|---|---|---|
| Nabywca na fakturze dealera | finansujący | firma klienta |
| VAT od WNT (JPK) | finansujący | firma klienta |
| Deklaracja AKC-U i zapłata akcyzy | finansujący | firma klienta |
| Informacja VAT-24 | finansujący | firma klienta |
| Akcyza w wartości finansowania | tak — rozkłada się na raty | nie — płacona z własnych środków |
| Rejestracja w Polsce | organizuje finansujący albo klient samodzielnie, za zgodą finansującego | klient sam w wydziale komunikacji, z wpisem finansującego |
| Co klient dostarcza finansującemu | fakturę zakupu, datę przekroczenia granicy, zdjęcia auta, badanie techniczne | dokumenty rejestracji z wpisem finansującego po rejestracji |
Ścieżka 1: leasing — firma nie składa ani AKC-U, ani VAT-24
W leasingu firma kupująca nie rozlicza żadnego VAT od importu. WNT wykazuje finansujący, akcyzę deklaruje i płaci finansujący. Klient dostaje w Polsce tylko dwa rodzaje dokumentów: fakturę za opłatę wstępną i faktury za kolejne raty, obie z polskim VAT.
Co zostaje po stronie klienta? Dostarczenie materiału, bez którego finansujący nie złoży deklaracji. Po zapłacie za auto finansujący potrzebuje:
- faktury zakupu od zagranicznego sprzedawcy,
- daty przekroczenia granicy przez pojazd,
- zdjęć pojazdu,
- badania technicznego,
- przy hybrydzie — dokumentu, który uprawnia do zwolnienia lub obniżenia akcyzy.
Data przekroczenia granicy nie jest formalnością. Od przemieszczenia pojazdu do Polski biegnie termin na złożenie deklaracji akcyzowej, więc spóźnione dokumenty od klienta to spóźniona deklaracja po stronie finansującego. Najprościej: kto przewozi auto (klient, laweta, kierowca dealera), ten zapisuje datę i godzinę wjazdu i od razu przekazuje ją razem ze zdjęciami.
Akcyza w leasingu wchodzi w wartość przedmiotu
Skoro akcyzę płaci finansujący, to dolicza ją do wartości, od której liczony jest leasing. Firma nie wykłada jej z góry — rozkłada się ona na raty razem z ceną auta. Przykład z jednej z naszych spraw: samochód osobowy z silnikiem powyżej 2000 cm³ kupiony w Niemczech.
| Pozycja | Leasing | Pożyczka |
|---|---|---|
| Cena netto auta (dostawa wewnątrzwspólnotowa) | 108 400 EUR | 108 400 EUR |
| Akcyza 18,6% | 20 162 EUR | 20 162 EUR |
| Wartość, od której liczone jest finansowanie | 128 562 EUR | 108 400 EUR (lub mniej, zależnie od udziału własnego) |
| Kto płaci akcyzę w urzędzie | finansujący | firma klienta |
| Skąd pieniądze na akcyzę | w ratach leasingu | z rachunku firmy, jednorazowo |
Warto pamiętać o skutku ubocznym: akcyza podnosi wartość przedmiotu, a przy droższych autach może przesunąć transakcję powyżej progów, od których finansujący wymaga dodatkowych podpisów po swojej stronie albo oględzin. W przykładzie powyżej 128 562 EUR to ok. 555 tys. zł — czyli transakcja, przy której trzeba doliczyć dzień lub dwa na obieg dokumentów.
Ścieżka 2: pożyczka — wszystko po stronie firmy, a finansujący pilnuje akcyzy
Przy pożyczce firma jest nabywcą, więc sama:
- wykazuje WNT w pliku JPK — VAT należny i naliczony w tej samej deklaracji, bez wypływu gotówki, jeżeli przysługuje pełne odliczenie,
- składa AKC-U i płaci akcyzę w polskim urzędzie skarbowym,
- składa informację VAT-24,
- rejestruje auto w wydziale komunikacji i przekazuje finansującemu dokumenty z jego wpisem.
Pożyczka ma przy imporcie jedną dużą zaletę: finansuje się cenę netto, bo faktura od zagranicznego dealera jest bez VAT, a firma rozlicza podatek sama w deklaracji. Nie kredytuje się 23% VAT, więc rata jest niższa niż przy leasingu tej samej kwoty. Uwaga przy samochodach osobowych: jeżeli auto jest używane także prywatnie, odliczenie VAT jest co do zasady ograniczone do połowy i WNT przestaje być w pełni neutralne — to trzeba policzyć z księgowym przed wyborem formy finansowania.
Dlaczego finansujący może wstrzymać przelew do dealera z powodu akcyzy
Finansujący płaci dealerowi za auto, które po przyjeździe do Polski staje się jego zabezpieczeniem. Jeżeli akcyza nie zostanie zapłacona, auto nie zostanie zarejestrowane — a niezarejestrowane auto to słabe zabezpieczenie. Dlatego przy pożyczce na samochód osobowy finansujący może żądać, żeby kwestia akcyzy była rozwiązana przed zapłatą za pojazd.
Tu pojawia się pułapka: akcyzy nie da się zapłacić z wyprzedzeniem. Obowiązek podatkowy powstaje dopiero z chwilą przemieszczenia auta do Polski (albo nabycia prawa do rozporządzania nim), a AKC-U składa się po przemieszczeniu. Wpłata na mikrorachunek podatkowy przed przyjazdem auta to wpłata nienależna — nie ma do niej deklaracji, nie ma UPO, nie ma dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy. Żądanie „proszę udokumentować zapłatę akcyzy przed przelewem do dealera” jest więc niewykonalne i warto to powiedzieć od razu.
Co działa w praktyce? W naszej sprawie z autem powyżej 2000 cm³ finansujący przyjął jako zabezpieczenie blokadę kwoty akcyzy na rachunku firmy prowadzonym w banku z grupy finansującego. Do tego firma przedstawiła oświadczenie o środkach i zaświadczenie o saldzie ze swojego banku. Samo zaświadczenie zabezpieczeniem nie jest — ale bez niego blokada też by nie przeszła. Jeżeli firma nie ma jeszcze rachunku w banku finansującego, otwarcie trwa kilka dni. Dlatego pytamy o to na pierwszej rozmowie, nie przed samym przelewem.
Kiedy akcyza w ogóle dotyczy — tabela dla typów pojazdów
AKC-U dotyczy samochodów osobowych. Dla pojazdów ciężarowych i maszyn akcyzy po prostu nie ma — co nie zmienia zasad WNT opisanych wyżej.
| Rodzaj pojazdu | Akcyza | AKC-U | WNT i VAT-24 |
|---|---|---|---|
| Osobowy, silnik do 2000 cm³ | 3,1% [DO POTWIERDZENIA] | tak | tak |
| Osobowy, silnik powyżej 2000 cm³ | 18,6% | tak | tak |
| Hybryda | obniżona lub zwolniona — stawka [DO POTWIERDZENIA] | tak, z dokumentem uprawniającym do ulgi | tak |
| Elektryczny | 0 | [DO POTWIERDZENIA] | tak |
| Ciężarowy powyżej 3,5 t, ciągnik siodłowy | nie dotyczy | nie | WNT tak; VAT-24 [DO POTWIERDZENIA] |
| Maszyna budowlana, wózek widłowy | nie dotyczy | nie | WNT tak |
Termin na złożenie AKC-U i zapłatę akcyzy liczony od dnia przemieszczenia auta do Polski: [DO POTWIERDZENIA]. Termin złożenia VAT-24 i jej aktualna rola przy rejestracji: [DO POTWIERDZENIA]. Przy każdej sprawie sprawdzamy je na bieżąco, bo przepisy o rejestracji aut sprowadzonych zmieniały się kilka razy.
Auto w procedurze marży — co się zmienia
Część używanych aut dealerzy w Niemczech sprzedają w procedurze marży (Differenzbesteuerung). Na takiej fakturze nie ma VAT do odliczenia, a sama sprzedaż jest opodatkowana u dealera. Akcyza przy samochodzie osobowym i tak jest do zapłaty w Polsce. Z punktu widzenia kosztów to ważne przy wyborze formy finansowania: leasing dolicza 23% VAT do każdej raty, a przy samochodzie osobowym ten VAT jest zwykle odliczalny tylko w połowie. Przy aucie „na marży” pożyczka wychodzi więc z reguły taniej i nie opłaca się zamieniać jej na leasing tylko po to, żeby przerzucić akcyzę na finansującego.
Kolejność kroków przy pożyczce na auto osobowe
- Pierwsza rozmowa: czy firma ma rachunek w banku finansującego i czy ma środki na akcyzę.
- Wniosek i decyzja finansującego.
- Uzgodnienie zabezpieczenia akcyzy (np. blokada kwoty na rachunku).
- Przelew do dealera — faktura wystawiona na firmę klienta.
- Przewóz auta do Polski; zapisana data przekroczenia granicy.
- AKC-U i zapłata akcyzy, VAT-24, WNT w JPK — po stronie firmy.
- Rejestracja w wydziale komunikacji i przekazanie finansującemu dokumentów z jego wpisem; zwolnienie blokady.
FAQ — AKC-U i VAT-24 przy finansowaniu auta z zagranicy
Czy przy leasingu auta z Niemiec firma musi iść do urzędu skarbowego?
Nie. Nabywcą jest finansujący i to on składa AKC-U, płaci akcyzę i rozlicza WNT. Firma dostarcza fakturę zakupu, datę przekroczenia granicy, zdjęcia i badanie techniczne, a w Polsce otrzymuje faktury za opłatę wstępną i raty.
Czy akcyzę można wliczyć w leasing?
Tak. Finansujący dolicza ją do wartości przedmiotu, więc spłaca się ją w ratach. Przy aucie za 108 400 EUR netto z silnikiem powyżej 2000 cm³ wartość do finansowania rośnie do 128 562 EUR.
Czy akcyzę można wliczyć w pożyczkę?
Standardowo nie — przy pożyczce akcyzę płaci firma z własnych środków, bo to ona jest nabywcą i podatnikiem. Dodatkowo finansujący może wymagać zabezpieczenia tej kwoty przed przelewem do dealera.
Czy można zapłacić akcyzę, zanim auto przyjedzie do Polski?
Nie. Obowiązek podatkowy powstaje z przemieszczeniem pojazdu, a deklarację składa się po przemieszczeniu. Wcześniejsza wpłata to wpłata nienależna, bez deklaracji i bez UPO. Jeżeli finansujący chce zabezpieczenia wcześniej, rozwiązaniem jest blokada kwoty na rachunku, nie przedpłata do urzędu.
Czy przy ciężarówce lub maszynie z zagranicy też jest AKC-U?
Nie. Akcyza dotyczy samochodów osobowych. Pojazdy ciężarowe powyżej 3,5 t i maszyny budowlane nie są nią objęte — rozlicza się tylko WNT (przy leasingu po stronie finansującego, przy pożyczce po stronie firmy).
Kto rejestruje auto sprowadzone w leasingu?
Właścicielem jest finansujący, więc rejestracja odbywa się na niego — organizuje ją finansujący albo, za jego zgodą, klient samodzielnie. Przy pożyczce właścicielem jest firma klienta i to ona rejestruje auto, a finansujący zostaje wpisany w dokumentach jako zabezpieczenie.
Czy WNT przy pożyczce jest dla firmy neutralne?
Przy pełnym prawie do odliczenia — tak: VAT należny i naliczony wykazuje się w tej samej deklaracji i nie ma wypływu gotówki. Przy samochodzie osobowym używanym także prywatnie odliczenie jest co do zasady ograniczone do połowy i część VAT staje się kosztem. To trzeba policzyć przed wyborem finansowania.
Co jeśli auto jest hybrydą?
Hybrydy mają obniżoną akcyzę lub zwolnienie — warunkiem jest dokument potwierdzający typ napędu. W leasingu trzeba go dostarczyć finansującemu razem z fakturą i datą przekroczenia granicy; bez niego akcyza zostanie naliczona według stawki ogólnej.
Porozmawiajmy o konkretnym aucie
Zanim firma wybierze między leasingiem a pożyczką, policzymy obie ścieżki razem z akcyzą, VAT i kosztem zabezpieczenia — na konkretnym aucie i konkretnej fakturze. Rata orientacyjna: kalkulator leasingu aut z zagranicy, wniosek: złóż wniosek.
Radosław Kaługa
tel. +48 507 105 133
e-mail: biuro@nulllease24.pl